• Конференции, Отчеты конференций ТГМУ. Фото и видео отчеты, материалы.
  • История ТГМУ, фотографии, видео, сми о ТГМУ, телепередачи о ТГМУ
  • Новости ТГМУ имени Абуали ибни Сино, интервью, события, мероприятия.
Главная » Статьи » Энциклопедия » Ш

ШОК
ШОК, таассури умумии организм ба ангезиши пурзӯр, махсусан дардовар; бо ихтилоли функсияҳои ҳаётан муҳимми асабия ва ғадудҳои тарашшӯҳи дохилӣ, гардиши хун, нафасгирӣ ва мубодилаи моддаҳо ҷараён меёбад.
Ш.-и садамотӣ бештар дар ҳолати зарбулати сершумори сар, сандуқи сина, шикам, кос, дасту пой, инчунин аз сӯхтаи фузун (ба ном шоки сӯхтагӣ) мушоҳида карда мешавад. Дар дақиқаҳои аввали Ш.-и садамотӣ бемор дар ҳаяҷон буда, ранги рӯяш меканад, нигоҳаш беқарор, фикраш номафҳум аст, баъзан вазнини ҳолаташро ҳис намекунад. Ҳаяҷони таҳрикавӣ зоҳир мешавад; маҷрӯҳ аз ҷояш ҷаҳида мехезад, баъзан ӯро нигоҳ доштан душвор аст. Дертар ҳуши бемор дар ҷояш бошад ҳам, ҳолати рӯҳафтодагӣ, бепарвоӣ, набудан ё якбора паст шудани таассур нисбат ба дард мушоҳида мешавад; ранги рӯй парида, ҳарорати бадан паст, пӯст сард гардида, арақи хунуки часпак пайдо мешавад, бемор зуд-зуд ва рӯякӣ нафас мегирад, ташнагӣ ва баъзан қай ба вуҷуд меояд. Ш.-и садамотӣ баъди чанд дақиқа ё дар давоми 24 соат пас аз зарбулат хӯрдан пайдо шуда, ҳолати вазнини беморро боз ҳам вазнинтар мегардонад. Агар Ш. аз сӯхтан пайдо шавад, хеле вазнин мегузарад.
Дар мавриди зарбулат барои пешгирии Ш. ҳар чӣ зудтар ёрии таъҷилиро ҷеғ зада то омадани духтур ба зарардида ёрии аввалин расонидан зарур аст (қатъ намудани таъсири омилҳои зараррасон, мас. хомӯш кардани оташи либос, аз зери вайронаҳо озод намудани одами осебдида, рафъи хунравии берунӣ тахтабандӣ кардани андомҳои шикаста, аз хуни шахшуда ва қай тоза намудани даҳон, додани нафаси сунъӣ). Пас аз расондани ёрии зарурӣ, осебдидаро фавран ва бо эҳтиёти том (оромӣ, муҳофизат аз хунукӣ) ба беморхона мефиристанд. Шоки анафилаксӣ зуҳуроти бағоят вазнини таассури аллергӣ ба таъсири ягон модда, мас., доруворе, ки ба он бемор қаблан ниҳоят ҳассос буд (ниг. Аллергия), ба шумор меравад. Бештар сабаби ин навъи Ш. бе назорати духтур истифода бурдани доруҳо, мас., пенитсиллин, стрептомитсин, зардобаҳои зидди қузоз, ваксинаҳо ва ғ. мебошад. Зуҳуроти Ш.-и анафилаксӣ, сарфи назар аз сабаби он, гуногун аст: дилбеҳузурӣ, қай, ногаҳон паст шудани фишори хун, тез задани набз, нафасгирии сатҳӣ, баъзан беҳушӣ. Бештар дар пӯст саглес, баъзан дар рӯю гардан, инчунин дар он мавзеи бадан, ки сӯзандору гузарондаанд, обварам пайдо мешавад. Дар баъзе мавридҳо обварами садопардаҳо ба мушоҳида мерасад, ки дар натиҷаи буғӣ шудан, боиси ҳалокат мегардад (ниг. Хурӯсак). Барои ба роҳи нафас наафтодани мӯҳтавои меъда дар вақти қай кардан беморро ба шикам хобонда, рӯяшро ба як тараф мегардонанд. Агар зарур ояд, нафасдиҳии сунъиро истифода мебаранд.
Бо мақсади пешгирӣ намудани Ш.-и анафилаксӣ бе иҷозати духтур ягон доруро набояд истеъмол кард. Агар бемор дар хотир дошта бошад, ки ягон зардоб, ваксина, антибиотик ё диг. дору пештар ба вай таъсири нохуш расонида буд, бояд ҳатман духтурро аз ин огоҳ созад.
Шоки кардиогенӣ яке аз оқибатҳои мудҳиши сактаи дил мебошад. Он дар аснои дарди сахти дил пайдо мешавад. Ба ин навъи Ш. беҳолӣ, паридани ранги рӯй, кабуд шудани лабҳо, сардии дасту пой, арақи хунуку часпак, беҳушӣ хос аст. Дар ин ҳолат бемор ба ёрии тиббии махсус эҳтиёҷманд аст.
Шоки эҳсосӣ аз таъсири ногаҳон ва хеле сахти рӯҳӣ, ки ба ҳаёти кас таҳдид меоварад, пайдо мешавад. Бештар дар вақти фалокатҳои ом (зилзила, сӯхтор, фалокати нақлиёт), нохост шунидани хабари нохуш ва ғ. рӯй медиҳад. Зуҳуроти Ш.-и эҳсосӣ ду хел мешавад: 1) ногаҳон беҳаракатии умумии бадан рӯй медиҳад (одам дар ҷояш шах шуда, маҷоли ҳаракат надорад, ҳарф зада наметавонад); ин ҳолат аз чанд дақиқа то чанд соат давом меёбад. 2) ҳаракатҳои беҷою бетартиб пайдо мешаванд, мас., ҳаракати бемаврид фарёдзанӣ, даву този бесабаб (баъзан ба сӯи манбаи фалокат) ва ғ. Дар ин маврид басо психозҳои бим, яъне бемориҳои рӯҳии марбут ба тарсу ваҳми пурдаҳшат пайдо мешаванд. Баъзан пурҳаяҷонӣ ба карахтӣ иваз шуда, одам дар вазъи даҳшату ноумедӣ шах шуда мемонад.
Дар аснои ҳар ду навъи Ш.-и эҳсосӣ ихтилоли асабияи канорӣ – дилзанӣ, яку якбора сурх шудан ё паридани ранги пӯст, арақкунӣ, исҳол ба вуҷуд меоянд. Дар ин қабил ҳолатҳо одамони наздик бе зӯриву таҳдид бояд барои бистарӣ намудани бемор чораҳои фаврӣ андешанд.
Категория: Ш | Добавил: Parvina (06.03.2013)
Просмотров: 323 | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

ВХОД В ПОЧТУ

Логин:
Пароль:

(что это)

Форма входа

Логин:
Пароль:

Категории раздела

А [376]
Б [216]
В [43]
Г [273]
Ғ [49]
Д [195]
Е [4]
Ё [11]
Ж [4]
З [82]
И [137]
К [228]
Қ [62]
Л [88]
М [296]
Н [139]
О [133]
П [237]
Р [134]
С [313]
Т [246]
У [68]
Ф [78]
Х [188]
Ч [36]
Ҷ [49]
Ш [87]
Э [0]
Ю [0]
Я [0]

ОПРОС

Представьтесь пожалуйста. Вы...?

ПОЛЕЗНЫЕ ССЫЛКИ

Статистика

Яндекс.Метрика Rambler's Top100 Рейтинг Сайтов YandeG
Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0

Вестник Авиценны

Ворисони сино

Приемная комиссия